Wachtwoorden achterlaten: hoe doet u dat veilig?

Wachtwoorden zijn een vreemd soort bezit. U heeft ze nodig om iets te beschermen, maar tegelijk moet er iemand bij kunnen als u het zelf niet meer kunt. Wachtwoorden achterlaten op een veilige manier is precies het spanningsveld waar veel mensen tegenaan lopen, en dat maakt dat dit onderwerp al snel voor zich uit wordt geschoven. Een briefje met wachtwoorden in een la voelt onveilig, en een wachtwoordmanager instellen klinkt als gedoe. Toch is er een middenweg die wel werkt.

Wat ik afraad

Een los briefje, ergens in een lade of tussen papieren, is kwetsbaar. Het kan kwijtraken, het raakt verouderd zodra u een wachtwoord wijzigt, en het biedt geen enkele bescherming als het in verkeerde handen valt. Hetzelfde geldt voor een Word-document zonder wachtwoordbeveiliging op een computer die iedereen in huis kan openen. Het is beter dan niets, maar het is niet echt veilig, en het is ook niet compleet: mensen vergeten vaak juist de accounts die ze zelden gebruiken, terwijl nabestaanden die soms het hardst nodig hebben.

De aanbevolen route: een wachtwoordmanager met noodtoegang

Programma’s als Bitwarden, 1Password en Dashlane bieden een functie voor noodtoegang. U wijst een of meerdere vertrouwde personen aan, en zij krijgen pas toegang nadat zij dat aanvragen en er een wachttijd is verstreken die u zelf instelt. Zo blijft u tijdens uw leven volledig in controle, en heeft u tegelijk een vangnet voor het moment dat het nodig is. Voor de meeste mensen is dit de veiligste en makkelijkste optie. Ook op Veilig Internetten vindt u praktische achtergrondinformatie over het veilig regelen van uw digitale nalatenschap, inclusief wachtwoorden.

Als een wachtwoordmanager net iets te veel is

Niet iedereen wil overstappen naar een nieuw systeem, en dat is prima. Een goed alternatief is een fysieke, afgesloten lijst die u apart bewaart van uw dagelijkse spullen, bijvoorbeeld bij de notaris of in een kluis, met een aantekening voor uw nabestaanden waar die te vinden is. Belangrijk is dat u de lijst up-to-date houdt. Een verouderde lijst met wachtwoorden die u drie keer heeft gewijzigd, is bijna net zo onhandig als geen lijst.

Wachtwoorden achterlaten: wat hoort er wel en niet bij?

Denk niet alleen aan de voor de hand liggende accounts zoals e-mail en bankieren. Ook abonnementen, cloudopslag, de router thuis en de tweefactor-app horen erbij. Noteer bij elk account ook waar het voor dient, want een gebruikersnaam zonder context is voor een nabestaande vaak net zo goed een raadsel als geen wachtwoord. Wachtwoorden achterlaten is in die zin maar een van de stappen: het past het beste in een breder overzicht van uw digitale nalatenschap, zodat uw naasten niet alleen bij uw accounts kunnen, maar ook weten wat ze ermee mogen doen.

Veelgestelde vragen over wachtwoorden achterlaten

Is een briefje met wachtwoorden echt zo onveilig?
Het grootste risico is niet dat iemand het toevallig vindt, maar dat het raakt verouderd of kwijtraakt. Wachtwoorden achterlaten op papier kan, maar alleen als u het goed opbergt en actueel houdt.

Moet ik mijn hele wachtwoordmanager delen?
Nee, dat hoeft niet en dat is ook niet verstandig. Met noodtoegang deelt u niets vooraf; uw naasten krijgen pas toegang op het moment dat het nodig is.

Hoe vaak moet ik mijn overzicht bijwerken?
Elke keer dat u een belangrijk wachtwoord wijzigt, is het verstandig ook uw overzicht of wachtwoordmanager meteen bij te werken. In de gids Digitale nalatenschap regelen in 10 stappen staat hier een vast stappenplan voor.